کلمه UX مخفف عبارت user experience در زبان انگلیسی می باشد که در زبان فارسی به آن “تجربه کاربری” یا “تجربه کاربر” گفته می شود. به این دو کلمه خوب دقت کنید: تجربه و کاربر.

اگر بخواهیم ساده بگوییم: وقتی که شما با یک محصول روبرو می شوید و از آن استفاده میکنید، حاصل تعامل شما با آن محصول مجموعه ای تجربه های خوشایند یا ناخوشایند خواهد بود.

شما و محصول با هم ارتباط و تعامل برقرار خواهید کرد و حاصل این تعامل تجربه هایی خواهد بود که به صورت ناخودآگاه در شما به عنوان “کاربر” آن محصول شکل می گیرد. به تمام تجربه هایی که حاصل از تعامل با یک محصول هستند و در کاربر شکل می گیرند، تجربه کاربری یا همان UX محصول می گویند.

وقتی که از یک محصول استفاده می کنید مجموعه از تجربه ها ایجاد می شود برای مثال کار کردن با یک محصول می تواند  آسان یا سخت باشد، از کار کردن با یک اپلیکیشن می توانید لذت ببرید یا بیزار باشید، پیدا کردن یک صفحه میان انبوه صفحات یک وبسایت می تواند سخت باشد یا آسان باشد.

بعضی وبسایت ها یا اپلیکیشن ها را بارها استفاده می کنید و برخی دیگر را در همان چند ثانیه ابتدایی میبندید و دیگر سراغشان نمی رویدو در یک اپلیکیشن بدون هیچ مشکلی از خدمات موجود در آن استفاده می کنید .اما در دیگری نمی توانید از امکانات موجود در آن استفاده کنید، مداوم با خطاهای مختلف برخورد می کنید. تمامی این موارد می تواند تجربه کاربران از کارکردن و تعامل با محصولات مختلف باشد که به آن UX محصول یا تجربه کاربری محصول می گوییم.

تجربه کاربری یا user experience

تجربه کاربری یا user experience

عناصر تشکیل دهنده UX یک محصول را بیشتر بشناسید

یکی از مدل هایی که جنبه ها و عناصر مختلف تشکیل دهنده UX یک محصول را نشان می دهد، مدل لانه زنبوری یا شانه عسلی UX می باشد که در اصطلاح علمی به آن UX Honeycomb می گویند این مدل که توسط  پیتر مورویل (Morville) ارائه شده است، جنبه ها و عناصر تشکیل دهنده UX یک محصول را ۷ مورد بیان می کند که مجموع آنها کیفیت UX یک محصول را مشخص می کند.

مطابق این مدل یک محصول دارای تجربه کاربری خوب باید این ۷ ویژگی را داشته باشد و شما برای ایجاد یک تجربه کاربری عالی، باید این ویژگی ها را در محصول مورد طراحیتان بگنجانید. محصولی دارای UX خوب خواهد بود که این ویژگی ها را به نحو احسن به کاربر ارائه دهد. محصولی دارای تجربه کاربری خوب است که:

۱-قابل استفاده یا Usable باشد

یکی از اساسی ترین نیازهای یک UX خوب این است که در واقع کاربران قادر به دستیابی به کارهایی که برای انجام آن برنامه ریزی کرده اید، باشند. اگر کاربران نمی توانند از محصول استفاده کنند، این محصول نه تنها تجربه کاربری خوبی ارایه نمی دهد بلکه کاملا بی فایده است! اگر هنگام کار کردن با یک محصول به راحتی نمی توانید با آن کار کنید و کار کردن با آن پیچیده است به این معنی است که آن محصول در پارامتر Usability ضعیف عمل کرده است.

۲-قابل کشف یا Findable باشد

پیدا کردن اطلاعات مورد نیاز در یک محصول نیز مهم است. منوی موجود در وبسایت برای کاربران قابل درک است؟ نوار جستجو در جایی که کاربران فکر می کنند قرار گرفته است؟ آیا کاربران می توانند دکمه ثبت نام سایت را به خوبی پیدا کنند؟ اگر کاربران مجبور باشند بیش از حد به دنبال چیزی بگردند یعنی تجربه کاربری یا UX محصول شما مشکل دارد. توجه کنید که عملکردها، محصولات، مطالب و هر چیزی که توسط محصول شما ارائه می شوند به سادگی برای کاربران قابل کشف باشند. و این یکی از ویژگی های محصولات با UX خوب است.

یکی از مواردی که به این عنصر محصول کمک می کند این است که از گنجاندن امکانات و قابلیت های اضافی در محصولاتی که طراحی می کنید جلوگیری کنید. تا کاربران به راحتی بتوانند فرایند های اصلی موجود در محصول را پیدا کنند.

۳-مفید یا Useful باشد

ممکن است یک محصول به زیبایی طراحی شده و کاربرد آن آسان باشد، اما اگر به رفع نیاز کاربر کمکی نکند، کاربران برای محصولی که نیازی به آن ندارند وقت صرف نمی کنند. یک محصول باید برای کاربر کارامد باشد.

۴-مطلوب یا Desirable باشد

اگر طراحی یک محصول قابل درک و لذت بخش باشد، کاربر متمایل به استفاده از آن است. اما اگر اینطور نباشد چه؟ حتی مفیدترین و کاربردی ترین محصولات در صورت خسته کننده بودن و عدم وجود انگیزه برای استفاده از آن می تواند یک تجربه کاربری ضعیف ارائه دهد.

۵-ارزشمند یا Valuable باشد

یکی از مهمترین اصول طراحی UX این است که طراحی یک محصول باید مبتنی بر نیاز کاربران باشد. یکی از کلیدی ترین سوالات شما قبل از طراحی یک محصول : این محصول قرار است چه ارزش پیشنهادی را به کاربر ارائه دهد تا کاربر از آن استفاده کند؟ اگر یک محصول نوعی ارزش را در زندگی کاربر ارائه ندهد، احتمال دارد که کاربر به مدت طولانی از آن استفاده نکند. همیشه سعی کنید علاوه بر سوال قبلی به این سوالات هم پاسخ دهید: آیا این محصول باعث صرفه جویی در وقت یا هزینه کاربر می شود؟ یا کارامدی لازم را دارد؟ آیا به کاربر در دستیابی به اهداف خاصی در زندیگی شخصی یا حرفه ای کمک می کند؟

۶-قابل اعتماد یا Credible باشد

اعتبار یک محصول بسیار مهم است. اگر کاربر به یک وب سایت اعتماد نداشته باشد، از آن هیچ خریدی نخواهد کرد.

۷-در دسترس یا Accessible باشد

اگر کاربر نتواند به مقصد مورد نظر خود برسد، نمی تواند از کالاها یا خدمات ارائه شده در آنجا استفاده کند. این جنبه از جنبه های تجربه کاربری (UX) محصول به طراحان گوشزد می کند که در طراحی محصولات مختلف نیازهای کاربران یا نیازهای خاص را هم در نظر بگیرند. تا محصول برای قشر وسیع تری از کاربران در دسترس باشد. پارامتر Accessiblity باعث شده که طراحان محصولاتشان را برای استفاده از افرادی با معلولیت یا نقص هایی مانند نابینایی، ناشنوایی و … هماهنگ کنند . از این جهت طراحان در تبدیل این جهان به جهان بهتر، نقش بسزایی داشته اند.

عناصر مختلف تشکیل دهنده تجربه کاربری (UX) یک محصول را مطرح کردیم.نکته مهم در این خصوص این است که همه این موارد باید در کنار هم وجود داشته باشند. اگر هر کدام از این عناصر را کنار بگذارید، به سمت ایجاد یک تجربه کاربری بد یا ناخوشایند حرکت خواهید کرد.

هر جنبه از جنبه های تشکیل دهنده تجربه کاربری (UX) یک محصول مهم است و ویژگی های خاص خود را دارد، اما همه آنها در کنار هم یک تجربه خوب یا بد را ایجاد می کنند.

برای دیدن مقالات بیشتر اینجا کلیک کنید.