امروزه بسته بندی بیش از هر موضوع دیگری برای یک صادر کننده موفق، اهمیت دارد و اهمیت آن برای بازارهای خارجی به مراتب از بازارهای داخلی بیشتر است. به همین دلیل برای بسته بندی، اصول و قواعدی تنظیم شده که هر فروشنده به طور کلی و هر صادر کننده به طور خاص، جهت موفقیت خود بایستی به آنها توجه نماید.

به عبارتی دیگر، برای حضور در بازارهای جهانی که تعداد زیادی از تولید کنندگان، عرضه کننده کالاهای مشابهی نیز هستند، بسته بندی مناسب صادراتی، یکی از اصول اساسی برای موفقیت در امر صادرات می باشد و تولید کننده ای که به این امر توجه نداشته باشد، از دور رقابت خارج می شود.

این امر خصوصا برای راهیابی به کشورهای توسعه یافته که خانواده ها دارای قدرت خرید بالا بوده و به مرغوبیت، شکل و طرح بسته اهمیت بسیار می دهند، مهم می باشد. در این مقاله سعی شده ضمن معرفی فرهنگ بسته بندی از طریق رعایت شاخص های مهم آن و تأثیر آنها در پیشرفت بسته بندی در طی سال های اخیر و جایگاه ویژه آن پرداخته می شود.

چنان چه اگر بسته بندی یک محصول جذاب، موردپسند، دربرگیرنده مشخصات، معرف محصول و نیز مطابق با جنبه های روان شناختی خریداران باشد، به همان اندازه از جذب بازار بالایی برای فروش کالا برخوردار خواهد بود. البته ممکن است در برخی موارد، خریداران کیفیت کالا را از یاد برده و شیفته زیبایی بسته بندی محصول شوند و کالایی را انتخاب کنند که دارای پوشش و بسته بندی زیباتر باشد.

کسب بازارهای گسترده برای فروش، اطلاع دقیق از ابتکارات و کشف رقبا و فروشندگان کالاهای مشابه در جلب مشتری است. حتی اطلاع فوری و به هنگام از تغییراتی که در این زمینه روی می دهد، می تواند بسیار مفید و کارگشا باشد. درک صحیح از فعالیتهای دیگران به طراحی بسته بندی کمک می نماید تا در جو و فضای روز قرار گرفته و ضمن رعایت نکات هنری به خلق آثار جدید و قابل توجه بپردازند.

اهمیت بسته بندی در تجارت و صادرات چقدر است ؟

برای دیدن مقالات بیشتر اینجا کلیک کنید.

چهار عنصر زیر در بسته بندی، اصولا بر تصمیم گیری خرید مصرف کننده تأثیر می گذارند که می توان آنها را به دو گروه مجزا، عناصر بصری و اطلاعاتی، طبقه بندی نمود.

عناصر بصری شامل: تصاویر، اندازه و شکل بسته هاست که بیشتر بر تصمیم گیری تأثیر می گذارند و عناصر اطلاعاتی، مربوطه به ارائه اطلاعات و فناوری های استفاده شده در بسته بندی هاست که احتمالا از جنبه شناختی حائز اهمیت می باشند.

سال های مدیدی است که بسته بندی عنصری ضروری برای حفاظت کالاها به شمار می رود و امروزه به ویژه در بخش خرده فروشی، تقریبا تمامی کالاها به صورت بسته بندی شده عرضه می گردند. با بررسی تاریخچه بسته بندی متوجه می شوید که بسته ها تا مدت های زیادی فقط محافظ محصول، تلقی می شدند و هزینه آن نیز از هزینه محصول جداگانه برآورد می شد. ولی به تدریج، جنبه تبلیغات و اطلاع رسانی بسته ها نیز مورد اهمیت قرار گرفت.

نکته مهم:

چهار عنصر زیر در بسته بندی، اصولا بر تصمیم گیری خرید مصرف کننده تأثیر می گذارند که می توان آنها را به دو گروه مجزا، عناصر بصری و اطلاعاتی، طبقه بندی نمود. عناصر بصری شامل: تصاویر، اندازه و شکل بسته هاست که بیشتر بر تصمیم گیری تأثیر می گذارند و عناصر اطلاعاتی، مربوطه به ارائه اطلاعات و فناوری های استفاده شده در بسته بندی هاست که احتمالا از جنبه شناختی حائز اهمیت می باشند.

همراه با توسعه صنعت بسته بندی، مفهوم بازاریابی، جایگاه طرح مشتری مداری، رنگ و نقش، نوشتن حروف، تبلیغات روی بسته و دیگر عناصر بسته بندی در بازاریابی محصول و جذب مشتریان به خرید آن به شدت افزایش یافت. امروزه اهمیت بسته بندی به حدی مورد توجه قرار گرفته که حتی عده ای از محققان بازاریابی از آن به عنوان یکی دیگر از عناصر اصلی و تأثیر گذار بازاریابی یاد می کنند. به علاوه امروزه بسته بندی، دیگر چیزی جدا از محصول نیست، به طوری که هزینه آن جزو قیمت تمام شده محصول محاسبه می شود. در دنیای امروز، تمامی اجزای تشکیل دهنده بسته بندی به ویژه طراحی شکل، نام و نشانی شرکت و محصول، فرم، رنگ و نقش روی آن، مجموعا برای شرکت تولید کننده محصول ایجاد می گردد زیرا که شکل، طرح یا نقش و نام و نشانه ثابت یک بسته در اذهان مشتریان می ماند به طوری که آنان با دیدن این عناصر، تصویر هویتی ویژه ای را برای محصول خاص خود قائل می شوند.

نقش بسته بندی در توسعه صادرات

مرکز تجاری بین المللی سازمان ملل ITC ( International tradle center ) اهمیت بسته بندی را از دیدگاه های مختلف بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی مورد بررسی قرار می دهد و موارد گوناگونی را | بیان می کند که در ذیل به چند مورد آن اشاره می شود:

۱) بسته بندی مناسب و مطابق استاندارد، می تواند ضایعات مواد غذایی را در محیط زیست کاهش دهد؛

۲) صنعت بسته بندی از نظر اقتصادی به خوبی آمادگی لازم را در جهت تغییر و دگرگونی به منظور کاهش مواد مصرفی در ساخت، بدون تغییر در ظرفیت و کیفیت را دارد؛

۳) کاهش قیمت فراورده از طریق کاهش آسیب های ناشی از عوامل مکانیکی، شیمیایی و میکروبیولوژی (کارشناسان بسته بندی اعلام می دارند که هزینه تمام شده محصولاتی که بدون بسته بندی توزیع و تحویل داده می شوند دو برابر محصولاتی است که تحت شرایط صحیح بسته بندی و به بازار مصرف عرضه می شوند.)؛

۴) ایجاد انگیزه یا تشویق مصرف کننده برای خرید محصول؛ ۵) القاء کردن خصوصیات خوب محصول در ذهن مصرف کننده؛

۵) القاء کردن خصوصیات خوب محصول در ذهن مصرف کننده؛

۶) بسته بندی مناسب با جلوگیری از فاسد شدن سریع و نیز نگهداری کالا، منجر به کاهش هزینه می شود؛

۷) بسته بندی علاوه بر مزیت های ذکر شده، دارای خصوصیات دیگری نیز می باشد که امروزه در کشور ما به آن توجه بیشتری شده است به عنوان مثال، استفاده از مواد به جای مانده خود بسته بندی).

در حال حاضر کشور ما نیز به آن توجه کرده و با طرح تفکیک زباله ها به فکر استفاده مجدد از آنها می باشد. در کشورهای پیشرفته حتی از تبدیل این زباله ها به مصنوعات قابل مصرف دیگر از طریق صادرات، درآمدهای ارزی چشمگیری عایدشان می شود؛

۸) در نگاه بالاتر و در سطح بین المللی، بسته بندی مناسب علاوه بر معرفی بهتر کالاهای هر کشور، منجر به افزایش تقاضا برای آن ها در سطح بازارهای فرامنطقه ای شده و منجر به بالا رفتن ارزش افزوده کالاها و درآمد ارزی آن کشور می شود؛

۹) برای حضور در بازارهای بین المللی، می توان از بسته بندی استاندارد و مطلوب برای کالاهای صادراتی استفاده کرد تا در برابر کالاهای مشابه رقبا، پیشی گرفت. البته یکی از اصول اساسی موفقیت در بخش صادرات، پرداختن به بسته بندی است، لذا نباید هیچگونه تردیدی به نقش بسته بندی در افزایش صادرات داشت و عدم توجه به این موضوع مهم، سبب از دست دادن بازارهای جهانی و از همه مهم تر، بازارهای موجود سنتی در دنیا می شود.

ضرورت و اهمیت بسته بندی

زمانی که محصولات مشابه با نام های تجاری مختلف، از نظر کیفی به هم نزدیک می شوند، بسته، عامل مهمی در ایجاد برتری و تمایز محصول مورد نظر نسبت به محصولات مشابه، به حساب می آید. برخی از تولیدکنندگان با توجه به نقش بسیار مهم بسته ها در فروش کالاها، بسته های خود را به گونه ای طراحی می کنند که امکان استفاده مجدد بسته، پس از مصرف محصول نیز وجود داشته باشد. مثلا ظروف شکلات و بیسکویت پس از مصرف محصول، برای نگهداری اشیاء دیگر استفاده می شوند. اهمیت این امر از این جهت است که تأثیرات تبلیغی یک بسته تا مدت های زیادی در برابر دیدگان مصرف کنندگان باقی می ماند.

در واقع، زمانی که کالاهای بسته بندی شده از دسترس تولید کنندگان خارج و به میان مصرف کنندگان می روند، امکان تبلیغ محصول را از طریق شکل و ظاهر خود بر عهده می گیرند. نام یا علامت و یا تصویر روی بسته، نشانگر قدرت و میزان نفوذ بسته بندی و در نهایت نشان دهنده نفوذ شرکت سازنده و یا تولید کننده آن است. ضرب المثل معروف «بسته بندی، فروشنده خاموش است»، بیانگر ارتباط تنگاتنگ بسته بندی و فروش محصول است. در واقع، بسته بندی معرف و مبلغ شرکت سازنده محصول به مشتریان بوده و هر چه این ارتباط نزدیک تر و محکم تر باشد، استقبال مخاطبان و فروش محصول افزایش خواهد یافت.

برای دیدن مقالات بیشتر اینجا کلیک کنید.